آب مروارید چیست،نشانه ها
آب مروارید (کاتاراکت) چیست؟ علائم، انواع، تشخیص و درمان
آب مروارید یا کاتاراکت (Cataract) به کدر شدن عدسی طبیعی چشم گفته میشود. عدسی چشم در حالت طبیعی شفاف است و نور را روی شبکیه متمرکز میکند تا تصویر واضحی ببینیم. وقتی این عدسی کدر میشود، نور به درستی از آن عبور نمیکند و بینایی به تدریج تار، مهآلود و کمنور میشود.
آب مروارید شایعترین علت کاهش بینایی قابل درمان در دنیاست و اغلب با افزایش سن ایجاد میشود. خبر خوب این است که با تشخیص به موقع، در مراحل اولیه میتوان با عینک مناسب کیفیت دید را بهبود داد و در مراحل پیشرفته با جراحی، بینایی را تا حد زیادی بازگرداند.
آب مروارید چیست و چگونه ایجاد میشود؟
عدسی چشم از پروتئینهایی تشکیل شده که در حالت طبیعی به صورت منظم کنار هم قرار گرفتهاند. با بالا رفتن سن یا بر اثر عوامل دیگر، این پروتئینها به هم میچسبند و باعث کدر شدن بخشی از عدسی میشوند. این کدورت به مرور بزرگتر شده و دید را مختل میکند.
آب مروارید معمولاً چگونه شروع میشود؟
در ابتدا ممکن است هیچ علامتی نداشته باشید یا فقط احساس کنید نورها کمی هاله دارند. به مرور متوجه میشوید:
دیدتان مثل نگاه کردن از پشت شیشه بخارگرفته است
رنگها کمرنگتر و زردتر دیده میشوند
شبها یا در نور کم، دید بهشدت ضعیف میشود
شایعترین علائم آب مروارید،اگر این علائم را دارید، وقت معاینه چشم است:
تار یا مهآلود شدن دید
شایعترین علامت آب مروارید، تاری دید است که با عینک هم کاملاً برطرف نمیشود
حساسیت به نور و ایجاد هاله
در شب یا هنگام رانندگی، چراغها هاله یا خطوط نورانی دور خود دارند.
کمرنگ شدن و زرد شدن رنگها
رنگها دیگر مثل قبل شفاف و زنده نیستند.
تغییر مکرر شماره عینک
اگر در مدت کوتاهی چند بار شماره عینکتان عوض شده، ممکن است نشانه آب مروارید باشد.
دوبینی در یک چشم
دیدن دو تصویر از یک جسم با یک چشم (حتی وقتی چشم دیگر بسته است).
بهبود موقت دید نزدیک (دید دوم)
در برخی افراد، دید نزدیک به طور موقت بهتر میشود و نیاز به عینک مطالعه کمتر میشود؛ اما این وضعیت موقتی است.
انواع آب مروارید
آب مروارید مرتبط با سن (شایعترین نوع)
با افزایش سن و به مرور زمان ایجاد میشود و بیشتر افراد بالای ۶۰ سال را درگیر میکند.
آب مروارید مادرزادی
برخی نوزادان با آب مروارید به دنیا میآیند یا در کودکی دچار آن میشوند.
آب مروارید ناشی از ضربه
ضربه یا آسیب به چشم ممکن است سالها بعد به آب مروارید منجر شود.
عوامل خطر و علل آب مروارید
افزایش سن (مهمترین عامل)
- سابقه خانوادگی آب مروارید
- دیابت و قند خون کنترلنشده
- مصرف طولانیمدت داروهای کورتونی
- قرار گرفتن طولانی در معرض نور خورشید (اشعه UV) بدون محافظ
- سیگار و مصرف الکل
- ضربه یا جراحی قبلی چشم
- فشار خون بالا و چاقی
تشخیص آب مروارید چگونه انجام میشود؟
تشخیص آب مروارید با معاینه کامل چشم توسط اپتومتریست یا چشمپزشک انجام میشود.
معاینه دید (حدت بینایی)
اندازهگیری دقیق میزان دید با تابلو و تجهیزات اپتومتری.
معاینه با اسلیتلمپ (بیومیکروسکوپ)
بررسی شفافیت عدسی و تعیین نوع و محل کدورت.
اندازهگیری فشار چشم (تونومتری)
بررسی فشار داخل چشم برای رد سایر بیماریها مانند آب سیاه.
معاینه ته چشم (فوندوسکوپی)
بررسی سلامت شبکیه و عصب بینایی برای اطمینان از سلامت سایر بخشهای چشم.
پس از تشخیص، در صورت نیاز به جراحی، بیمار به چشمپزشک (جراح آب مروارید) معرفی میشود.
راههای درمان آب مروارید
درمان آب مروارید به مرحله بیماری و میزان تأثیر آن بر زندگی روزمره بستگی دارد.
عینک و اصلاح دید (مراحل اولیه)
در مراحل اولیه، با عینک طبی مناسب، نور بهتر و استفاده از عدسیهای ضدبازتاب میتوان کیفیت دید را بهبود بخشید. این روش بیماری را درمان نمیکند اما علائم را کنترل میکند.
جراحی آب مروارید (مراحل پیشرفته)
وقتی آب مروارید در فعالیتهای روزمره مانند رانندگی، مطالعه یا کار اختلال ایجاد کند، جراحی تنها راه درمان قطعی است. در این جراحی، عدسی کدر برداشته و عدسی مصنوعی (لنز داخل چشمی) جایگزین میشود.
نکته مهم: جراحی آب مروارید توسط چشمپزشک انجام میشود. اپتومتریست نقش تشخیص به موقع، ارجاع مناسب و مراقبتهای بینایی قبل و بعد از جراحی را بر عهده دارد.
مراقبتهای قبل و بعد از جراحی آب مروارید
قبل از جراحی
معاینه کامل و اندازهگیری دقیق چشم برای انتخاب لنز مناسب
کنترل قند خون در افراد دیابتی
قطع یا تنظیم برخی داروها طبق نظر پزشک
بعد از جراحی
استفاده منظم از قطرههای تجویزشده
پرهیز از مالش و فشار به چشم
استفاده از محافظ چشم هنگام خواب
مراجعه منظم برای پیگیری و در صورت نیاز تعیین عینک جدید
آیا میتوان از آب مروارید پیشگیری کرد؟
هیچ روش قطعی برای پیشگیری از آب مروارید مرتبط با سن وجود ندارد، اما با این کارها میتوان روند آن را کند کرد:
استفاده از عینک آفتابی استاندارد با محافظ UV
کنترل قند خون و فشار خون
ترک سیگار
رژیم غذایی سرشار از آنتیاکسیدان (سبزیجات برگسبز، میوههای رنگی)
معاینه منظم چشم (حداقل سالی یکبار، بهویژه بعد از ۴۰ سالگی)
سوالات متداول درباره آب مروارید
آب مروارید چه زمانی نیاز به جراحی دارد؟
وقتی تاری دید در فعالیتهای روزمره مانند رانندگی، مطالعه یا دیدن چهره افراد اختلال جدی ایجاد کند. تصمیم نهایی با چشمپزشک است.
آیا آب مروارید با عینک درمان میشود؟
خیر. عینک فقط در مراحل اولیه علائم را کنترل میکند؛ درمان قطعی جراحی است.
آیا آب مروارید باعث کوری کامل میشود؟
اگر درمان نشود، میتواند به کاهش شدید بینایی منجر شود، اما با جراحی به موقع قابل درمان است و بینایی تا حد زیادی بازمیگردد.
آیا هر دو چشم همزمان آب مروارید میگیرند؟
معمولاً آب مروارید هر دو چشم را درگیر میکند، اما سرعت پیشرفت در دو چشم میتواند متفاوت باشد.
جراحی آب مروارید چقدر طول میکشد؟
جراحی معمولاً کوتاه (حدود ۱۵ تا ۳۰ دقیقه) است و اکثر بیماران همان روز مرخص میشوند.
آیا بعد از جراحی باز هم به عینک نیاز دارم؟
بسته به نوع لنز داخل چشمی انتخابشده، ممکن است برای دید نزدیک یا دور به عینک سبک نیاز داشته باشید.
تشخیص آب مروارید با معاینه کامل چشم توسط اپتومتریست یا چشمپزشک انجام میشود.
گفتوگو درباره این نوشته
تجربه و دیدگاه خود را با دیگر خوانندگان به اشتراک بگذارید.
اولین نفری باشید که درباره این نوشته نظر میدهد.